Norweski - gramatyka

Oceń ten artykuł
(4 głosów)
Norwegia jest krajem zupełnie przedziwnym jeśli chodzi o język. Uwagę zwraca nie tylko sama wymowa, przypominająca niektórym język angielski słuchany od tyłu, ale także fakt, że nie ma jednej obowiązującej wersji norweskiego.

Wariant języka jakiego naucza się poza granicami Norwegii to Bokmål. Przy podstawowej znajomości angielskiego lub niemieckiego nauka norweskiego nie jest trudna, kłopoty sprawić może jedynie przyswojenie odpowiedniej wymowy, która znacznie różni się do polskiej. Pomóc w tym może wsłuchiwanie się w brzmienie wymowy oryginalnej i próba jej naśladowania.

Samogłoski
Na początku problemy może też sprawić rozróżnienie samogłosek długich i krótkich, co jest o tyle ważne, że wpływa na znaczenie wyrazów. Np. [tak] (krótkie) i [t:ak] (długie) oznaczają odpowiednio „dziękuję” (w zapisie takk) oraz „dach”, lub „sufit” (w zapisie tak).

Akcent
Drugą ważną rzeczą w przyswojeniu norweskiej wymowy są akcenty wyrazowe. Słuchając norweskiej konwersacji ma się wrażenie, że Norwegowie „śpiewają”, bowiem norweski należy do języków, w których wyróżnia się zarówno akcent dynamiczny (nacisk) jak i akcent muzyczny (ton).

Alfabet
W alfabecie norweskim poza zwykłymi samogłoskami i spółgłoskami występują samogłoski: å, ø, i æ (wymawiane jak „o” oraz połączone „oe” i „ae”). Spółgłoski c, q, w, x oraz z pojawiają się w norweskich wyrazach, ale tylko mających obce pochodzenie.

Rodzaje
W języku norweskim występują trzy rodzaje gramatyczne męski, żeński i nijaki. Każdy rzeczownik wymaga użycia rodzajnika. Może to być rodzajnik nieokreślony en (męski), ei (żeński) lub et (nijaki) stojący przed rzeczownikiem, np. en gutt = chłopiec, ei jente = dziewczyna,  et barn = dziecko lub rodzajnik określony, który stawia się na końcu rzeczownika gutten = chłopiec (konkretny),  jenta = dziewczyna (konkretna),  barnet = dziecko (konkretne). Ciekawostką jest, że nie we wszystkich wariantach języka norweskiego odróżnia się rodzaj żeński. W Bokmål rzeczownik żeński otrzymuje z reguły rodzajnik en zamiast ei, i w ten sposób tworzy się tzw. rodzaj wspólny, męski i żeński (felleskjønn), przeciwstawiony rodzajowi nijakiemu et.

Liczba mnoga
Nieokreśloną formę liczby mnogiej tworzy się zwykle poprzez dodanie końcówki e lub er, w ten sposób powstaje gutter = chłopcy,  jenter = dziewczyny. Wyjątkiem są rzeczowniki jednosylabowe rodzaju nijakiego które nie mają końcówki, na przykład barn = dzieci.

Szyk zdania
Język norweski, w odróżnieniu od polskiego, nie zna przypadków co znakomicie ułatwia jego naukę. Polskim przypadkom odpowiadają odpowiednie przyimki, np. hovedstaden i Norge = stolica Norwegii, sykkel av Terje = rower Terjego. Ważną rolę odgrywa szyk zdania, składający się z podmiotu, orzeczenia i dopełnienia bliższego, np. Terje har en sykkel = Terje ma rower. Odwrócenie szyku na En sykkel har Terje, powoduje zmianę znaczenia na ”rower ma Terjego”.

Łączenie wyrazów
Dość często zdarza się, że kilka wyrazów należy wymawiać razem, nie oddzielając ich od siebie, np. Vær så godt = proszę, wymawia się w praktyce jako jeden wyraz.

Formy grzecznościowe
Norwegowie podobnie jak Anglicy nie mają w przeciwieństwie do Polaków problemu ze zwracaniem się do osób nieznanych. Fala liberalizmu i równości w latach 60. spowodowała spore zmiany w języku i forma grzecznościowa De (odpowiednik niemieckiego Sie) została zastąpiona przez mniej oficjalne du. Do dziś jednak można usłyszeć starszych ludzi zwracających się tak do osób, których dobrze nie znają. Forma ta bywa też używana w sytuacjach formalnych, dla podkreślenia dystansu wobec rozmówcy. Forma De odnosi się zarówno do pojedynczej osoby, jak i grupy osób.
Czytany 42204 razy

Artykuły powiązane

  • Norwegia od A do Z

    Norweski alfabet turystyczny, czyli przydatne informacje od A(lkoholu) do Z(orzy polarnej).

  • Norweska wojna językowa

    W Norwegii od dłuższego czasu toczy się wojna. Prowadzona wprawdzie jest na wielu frontach, ale jedynym używanym w niej orężem są... słowa.

  • 10 norweskich słów

    Gdyby spróbować opisać Norwegię poprzez pojedyncze słowa, które w sposób najbardziej trafny oddają ducha jej mieszkańców, wybór nie byłby trudny.

  • Norweski - Minisłownik
    Norweski nie jest językiem trudnym i wiele wyrazów podobnych jest do ich odpowiedników znanych z jęz. angielskiego i niemieckiego. 
  • Norweski - podstawowe zwroty
    W Norwegii praktycznie wszyscy mieszkańcy mówią po angielsku. Chcąc jednak zaskarbić sobie sympatię Norwegów warto poznać kilka podstwowych zwrotów.
  • Gdzie się uczyć norweskiego
    Języka norweskiego można się uczyć na wybranych uczelniach, w prywatnych szkołach językowych oraz na kursach prywatnych.

komentarz

  • Link do komentarza wtorek, 06 listopad 2012 13:00 napisane przez Renata

    Przydatne informacje, tym bardziej, że ku mojemu zaskoczeniu szkoła językowa do której uczęszczałam zatrudniała ludzi z ulicy, którzy nie mają pojęcia o nauczaniu języka, więc teraz uczę się sama. Język staronordyjski używany przez Wikingów miał ogromny wpływ na język angielski, więc znając na przykład angielskie zaimki osobowe, łatwo je opanować po norwesku. Sporo jest jednak 'fałszywych przyjaciół'- dziecko powtarza mi 'left, left!'- myślałam, że mam przejść na lewo, a to było zniekształcone 'lift'.

Skomentuj